Veelgestelde vragen

Er is veel informatie over de RES in het algemeen en de RES Achterhoek. We hebben de informatie hieronder geclusterd, zodat bepaalde informatie en vragen beter te vinden zijn.

De informatie is vast niet volledig, daarom vullen de 'Veelgestelde' vragen graag aan met uw hulp. 
Mist u informatie of heeft u een vraag die er niet bij staat? Mail dan naar info@resachterhoek.nl en wij reageren zo snel mogelijk. 

 

Op vrijdag 11 september 2020 is de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) gepresenteerd. Daarin komen de grote ruimtelijke opgaven aan de orde, waaronder de energietransitie. De afgelopen dagen was de NOVI in het nieuws. Dat leidde tot vragen. Lees verder >> 

 

Het opwekken van zonne- en windenergie op land zorgt ervoor dat onze woon- en leefomgeving in korte tijd flink verandert. Voor het beschermen en ontwikkelen van onze leefomgeving zijn wettelijke regels opgesteld.

Op dit moment staan die onder andere in de Wet ruimtelijke ordening. Vanaf 1 januari 2022 worden ze gebundeld in de Omgevingswet.  

De projecten en plannen uit de Regionale Energiestrategie (RES) kunnen pas uitgevoerd worden als ze zijn vastgelegd in beleid en regels voor de leefomgeving. In onderstaande animatie wordt uitgelegd hoe de RES is verbonden met het Omgevingsbeleid.

 

De besluitvorming van de RES 1.0, uiterlijk op 1 juli 2021, is in handen van de gemeenteraden, Provinciale Staten en het algemeen bestuur van het waterschap. Volksvertegenwoordigers hebben dus een belangrijke rol in dit proces; zij laten de stem van inwoners doorklinken in de regionale planvorming.

Bent u volksvertegenwoordiger? Dan is er vanuit het Nationaal Programma Regionale Energiestrategie (NP RES) handige informatie beschikbaar om u voor te bereiden op uw rol in het vaststellen van de RES 1.0. Klik hier >>

Het is tegenwoordig dagelijks in het nieuws: de energietransitie en alles wat dat met zich meebrengt. Het is immers de grootste uitdaging voor iedereen in deze tijd: energieneutraal in 2050. Hoe krijgen we dat voor elkaar? Redden we dat in die tijd? Voor welke duurzame energiesoorten kiezen we? Wat verandert er in mijn leefomgeving?

In de animatiefilm Morgenland wordt in 12 minuten op een duidelijke wijze het 'waarom' en 'hoe' van de energietransitie uitgelegd. De film geeft een beeld van ons land dat zich nu midden in de energietransitie bevindt. Het laat de veranderingen zien die wij nu ondergaan en die ons dagelijkse leven steeds meer zullen bepalen. Het is het verhaal van een samenleving die verandert door de opwarming van de aarde. 

Tip: de film en bijbehorende lesmaterialen en achtergrondinformatie is te downloaden via www.morgenlandfilm.nl

 

Terrawattuur (TWh) is eenheid van arbeid of elektrische energie, gelijk aan 1.000.000.000.000 wattuur, weergegeven met symbool TWh.

Op een klimaatconferentie in 2015 in Parijs hebben 196 landen overenstemming bereikt over de reductie van broeikasgassen (zoals CO2) en het verduurzamen van de energievoorziening om klimaatveranderingen tegen te gaan. 

Nederland doet ook mee aan het Klimaatakoord. Check hier wat dit precies inhoudt. 

Van Klimaatakkoord naar een RES

Het klimaat verandert door de opwarming van de aarde. Dat komt door de uitstoot van het broeikasgas CO2 , onder andere door gebruik van fossiele brandstoffen, zoals gas. Hoe hoger de temperatuur op aarde, hoe meer we te maken krijgen met wateroverlast en droogte. Daarmee komen onze veiligheid, voedsel en drinkwater in gevaar. 

In 2015 zijn in Parijs internationale klimaatafspraken gemaakt om verdere opwarming van de aarde te voorkomen. Op 28 juni 2019 heeft het kabinet het Nederlandse Klimaatakkoord gepresenteerd met als doel om uiterlijk in 2030 35 TerraWatt hour (TWh)* aan grootschalige energie op te wekken via zon en wind op het vaste land. Dit levert in 2030 49% minder CO2 -uitstoot op ten opzichte van 1990. In 2050 kan Nederland zelfs energieneutraal zijn.

*35 TWh = 5400 windmolens van 3 MW, 45.000 hectare zonnepanelen of een combinatie daarvan.

Om deze landelijke opgave te realiseren is Nederland in 30 regio’s verdeeld. Elke regio heeft de opgave een Regionale Energiestrategie (RES) op te stellen, waarin de mogelijkheden voor opwekking van duurzame elektriciteit en warmte worden onderzocht. Hierdoor wordt ons land schoner en stiller en we worden onafhankelijk van olie en gaswinning. Zo zorgen we voor een betere toekomst voor ons en onze kinderen.

Overheden, ondernemers en bewoners zijn al druk om hun steentje bij te dragen; ze isoleren hun gebouw of huis, leggen zonnepanelen op het dak en overwegen elektrisch te gaan rijden. En steeds meer bedrijven besparen energie en vestigen hun bedrijf daar, waar voldoende duurzame energie beschikbaar is. 

De opgave waar we voor staan is groot. Iedereen in Nederland krijgt vroeg of laat te maken met de maatregelen uit het Klimaatakkoord. Gelukkig heeft Nederland al vaak bewezen voortvarend en vernieuwend te zijn. Denk aan onze veilige én leefbare dijken en rivieren, die wereldwijd worden bewonderd.

De afspraken uit het Klimaatakkoord vragen om maatwerk. Waar past het duurzaam opwekken, de opslag en het transport van warmte en elektriciteit in ons land? Zowel boven als onder de grond. Ruimte is schaars. En: hoe houden we dit betaalbaar?

We kunnen de doelen halen door samen te werken. Overheden, inwoners, bedrijfsleven, netbeheerders, energiecoöperaties en maatschappelijke organisaties hebben elkaar nodig. Energietransitie houdt niet op bij de gemeentegrens. Daarom maken al deze partijen in 30 energieregio’s in Nederland samen Regionale Energie Strategieën: de RES. 

Route35 is het proces dat ervoor zorgt dat de afspraak die we als decentrale overheden samen hebben gemaakt in het Klimaatakkoord, gehaald wordt.

In 2030 wekken we tenminste 35 TWh duurzame elektriciteit op land op. Daarvoor maken we plannen in de RES’en. Daarbij is in het Klimaatakkoord afgesproken dat we een verdeelsystematiek inrichten mocht zich onverhoopt de situatie voordoen dat de RES’en onvoldoende opleveren en de doelstelling niet gehaald wordt.

Route35 is van ons allemaal: dezelfde overheden die de RES’en ontwikkelen, zorgen ook voor de verdeelsystematiek. In dit proces staat voorop dat er ons veel aan gelegen is om de verdeelsystematiek niet toe te passen. We willen juist met de RES’en sámen het nationale doel realiseren.

Alle informatie over Route35 >> 

De RES richt zich niet op het stellen van (nieuwe) doelstellingen voor energiebesparing. De RES gaat alleen over het opwekken van nieuwe duurzame energie, met name op zonne- en windenergie en hernieuwbare warmte. Ook wordt er rekening gehouden met de groeiende vraag naar elektrische vormen van verwarming voor de gebouwde omgeving. 

Op de website van het Nationaal Programma Regionale Energiestrategie (NP RES) vind je alle informatie over de RES. Hier vind je ook een pagina met Vraag en Antwoord per onderwerp. De onderwerpen vind je hieronder. Op deze website van de RES Achterhoek vind je vooral vragen over de RES Achterhoek. 

De RES is een uitvoeringsinstrument, een samenwerkingsverband en een product waarmee het landelijke Klimaatakkoord wordt ingevuld per regio én door de regio. 

In de RES staat beschreven waar we de energieprojecten voorzien die bijdragen aan de landelijke opgave. Hoe we komen tot die locaties is afhankelijk van de ruimte, het energiesysteem (zonnepanelen en/of windmolens), aansluiting en capaciteit op het elektriciteitnetwerk en de mogelijkheid tot de koppeling met andere opgaven, zoals natuurontwikkeling of laagstand. En is het financieel haalbaar?

De RES is dus: 

  • een instrument om met maatschappelijke betrokkenheid te komen tot regionale keuzen voor:
    • de opwekking van duurzame elektriciteit
    • de warmtetransitie in de gebouwde omgeving en
    • de daarvoor benodigde opslag en energie infrastructuur;
  • ook een manier om de samenwerking tussen alle regionale partijen (overheden en maatschappelijke organisaties) te organiseren in voorbereiding op concrete projecten die voortkomen uit de RES;
  • een product waarin staat beschreven welke strategie de RES-regio hanteert om lokale/regionale energiedoelstellingen te bepalen en te behalen. De RES heeft een horizon van 2030 met een doorkijk naar 2050.

Bekijk hier de animatie met uitleg over de RES.

Het doel van de RES is een zorgvuldige ruimtelijke inpassing van hernieuwbare energieopwekking, warmte(rest)bronnen en bijbehorende infrastructuur. In een RES-regio werken overheden met maatschappelijke partners, netbeheerders, het bedrijfsleven en waar mogelijk bewoners, regionaal gedragen keuzes uit. Dit doen zij voor de opwekking van duurzame elektriciteit, de warmtetransitie in de gebouwde omgeving en de daarvoor benodigde opslag- en energie-infrastructuur (focus op de klimaattafels Gebouwde omgeving en Elektriciteit). Opgaven van de andere klimaattafels kunnen, waar wenselijk, worden meegenomen in de RES. Het is de verantwoordelijkheid van de regionale RES-stuurgroep om de specifieke sectordoelstellingen in te brengen in het RES-traject.

Bekijk hier de animatie met uitleg over de RES.

In oktober 2017 voerden de koepels een quick scan uit naar regionale samenwerkingsverbanden op het thema energie. Dit is verwerkt in een tabel en een kaart en ter afstemming voorgelegd aan provincies en regionale contactpersonen. Voor gebieden waar nog geen regionale samenwerking bestaat op het thema energie hebben provincies samen met regionale bestuurders onderzocht hoe een regionale indeling er voor deze opgave uit zou kunnen zien. De definitieve RES-regio’s zijn vastgesteld door de bestuurders van de desbetreffende gemeenten, provincie en waterschappen. Hierbij het kaartje van de definitieve RES-regio’s

De RES volgt uit het aanbod van de koepels (VNG, IPO en Unie van Waterschappen) aan het nieuwe kabinet, waarin ze aangeven samen te willen werken “Naar een duurzaam Nederland”. Dit heeft geresulteerd in de samenwerking aan een landelijk Klimaatakkoord en de daaraan verbonden RES opgave. Decentrale overheden in de regio (gemeenten, waterschappen en provincie) maken zelf een RES in hun RES-regio. Zij betrekken daarbij maatschappelijke organisaties en het bedrijfsleven in de regio.

De gemeenten en provincies besluiten zelf over de verankering van de RES in hun Omgevingsbeleid (Omgevingsvisie, Omgevingsplan/Omgevingsverordening). De waterschappen benutten hiervoor het waterbeheerprogramma en kunnen desgewenst een eigen Waterschapsomgevingsvisie opstellen.

Bekijk hier de animatie met uitleg over de RES.

Het doel van de RES is een zorgvuldige ruimtelijke inpassing van hernieuwbare energieopwekking, warmte(rest)bronnen en bijbehorende infrastructuur. In een RES-regio werken overheden met maatschappelijke partners, netbeheerders, het bedrijfsleven en waar mogelijk bewoners, regionaal gedragen keuzes uit. Dit doen zij voor de opwekking van duurzame elektriciteit, de warmtetransitie in de gebouwde omgeving en de daarvoor benodigde opslag- en energie-infrastructuur (focus op de klimaattafels Gebouwde omgeving en Elektriciteit). Opgaven van de andere klimaattafels kunnen, waar wenselijk, worden meegenomen in de RES. Het is de verantwoordelijkheid van de regionale RES-stuurgroep om de specifieke sectordoelstellingen in te brengen in het RES-traject.

Bekijk hier de animatie met uitleg over de RES.

De partners van RES Achterhoek werken tijdens de coronacrisis door aan de concept RES. Er wordt zoveel mogelijk op afstand gewerkt met de inzet van digitale middelen.

Gevolgen participatie
Vanwege de coronacrisis konden veel participatiebijeenkomsten voorafgaand aan de concept RES niet doorgaan. Daarom is het proces aangepast, want participatie van stakeholders en inwoners is van groot belang. Ook omdat stakeholders en inwoners nauw betrokken zijn geweest bij het bestaande beleid voor inpassing van duurzame energieopwekking binnen de eigen gemeenten. We (her)starten daarom eind augustus 2020 het participatietraject als we aan de slag gaan met de RES 1.0.

Op 17 juni 2020 is de concept-RES Achterhoek openbaar gemaakt na instemming van alle colleges en het dagelijks bestuur van Waterschap Rijn en IJssel. Gedeputeerde Staten van provincie Gelderland besluiten hierover op 30 juni 2020. 

De Achterhoek ernaar streeft om 1,35 TWh bij te dragen aan landelijke opgave van 35 TWh in 2030. Bekijk de concept-RES Achterhoek >> 

 

 

Na het openbaar maken van de concept-RES op 17 juni jl., is direct gestart met het plan van aanpak voor de RES 1.0. In de RES 1.0 moet het bod van 1,35 TWh, zoals opgenomen in de concept-RES, concreet worden gemaakt. Dit houdt in dat wordt aangegeven:

  • waar duurzame energie bij voorkeur wordt opgewekt;
  • hoe dit met zon en wind gedaan kan worden;
  • welke kansen met betrekking tot andere maatschappelijke thema's benut kunnen worden. 

In het proces naar RES 1.0 gaan we dit proces samen met belanghebbenden (vertegenwoordigers van bedrijven, professionals van maatschappelijke organisaties, (andere) overheden organisaties en inwoners) verkennen onder het motto 'Samen d'ran'.
 
Participatie
Het proces van samen verkennen noemen we participatie. Participatie is het betrekken (meepraten, meedenken, meedoen en/of meebeslissen) van belanghebbenden bij een project of proces. Dit zorgt ervoor dat verschillende perspectieven, kennis, belangen, wensen en bezwaren snel op tafel komen en meewegen bij de keuzen die gemaakt moeten worden.
Lees hier verder over de participatie >> 

Partners RES Achterhoek
De RES is een product van en opgesteld door de gemeenten Aalten, Berkelland, Bronckhorst, Doetinchem, Montferland, Oost Gelre, Oude IJsselstreek en Winterswijk, provincie Gelderland, Waterschap Rijn en IJssel en netbeheerder Liander. Deze partners stemmen met elkaar en hun stakeholders de inhoud van de RES af. Bestuurlijk trekker van de RES Achterhoek is Frans Langeveld, wethouder Duurzaamheid in Doetinchem.

De partners worden gefaciliteerd, geadviseerd en begeleid door een projectorganisatie:

Begeleidingsgroep
Hierin zijn alle partners vertegenwoordigd. Deze groep is verantwoordelijk voor de uitvoering van de RES en staat onder leiding van een programmaleider. 

Kerngroep
Hierin zitten de programmaleider, projectsecretaris, beleidsadviseur en communicatieadviseur. Zij faciliteren de partners voor de totstandkoming van de RES en organiseren regionale bijeenkomsten met stakeholders. De programmaleider staat in direct contact met de bestuurlijk trekker, de begeleidingsgroep en de beleidsmedewerkers duurzaamheidheid.

Duurzaamheidscoördinatoren (Duco’s) gemeenten
Deze groep geeft inhoudelijke sturing aan het proces. Zij krijgen rapportages over inhoudelijke analyses en berekening die de werkgroepen Warmte en Energie voor hen uitvoeren.Beleidsmedewerkers ruimtelijke ordening worden ook regelmatif aangehaakt, met name als het gaat om de omgevingsvisie. 

Thematafel Circulaire economie en Energiestransitie
De thematafel Circulaire economie en Energietransitie van de Achterhoek Ambassadeurs fungeert als stuurgroep. Hierin zit een delegatie van stakeholders, zoals woningcorporaties, energiecoöperaties, onderwijs, overheid en ondernemers. Zij denken mee en geven hun advies en signalen door.

Bestuurlijk overleg duurzaamheid
Hierin zitten alle wethouders met duurzaamheid in hun portefeuille, waar nodig aangevuld met wethouders die Ruimtelijke Ordening in hun portefeuille hebben, de gedeputeerde van provincie Gelderland en lid van het dagelijks bestuur van Waterschap Rijn en IJssel. Zij krijgen van de duurzaamheidscoördinatoren, beleidsmedewerkers ruimtelijke ordening, de bestuurlijk trekker en de stuurgroep regelmatig informatie over de voortgang van de RES. En dat is ook belangrijk, want zij stellen de concept-RES vast.

Tot slot kunnen agrariërs, maatschappelijke organisaties, milieuorganisaties, wijkraden, inwoners en andere stakeholders tijdens sessies actief meedenken over de RES Achterhoek. Deze participatie zal, na een onderbreing vanwege de coronacrisis in het voorjaar van 2020, vanaf eind augustus 2020 opgestart worden voor de totstandkoming van de RES 1.0. Lees hier meer over de participatie-activiteiten >> 

De concept-RES Achterhoek is op 17 juni 2020 openbaar gemaakt en gepubliceerd via deze website. Bekijk 'm hier >> 

In totaal moet in 2030 in Nederland 35 TWh aan duurzame energie worden opgewekt. Dit zijn ca. 5400 windmolens, 45.000 hectare zonnepanelen of een combinatie daarvan. Elke regio (30 in totaal) levert daar een bijdrage aan.  

In onze concept-RES staat hoeveel duurzame energie in TWh de Achterhoek wil en kan opwekken van die 35 TWh. Dat is afhankelijk van verschillende factoren. Enerzijds hebben we als basis onze eigen energie-ambities: de Achterhoek energieneutraal in 2030 en het Gelders Energie Akkoord (GEA) dat in 2030 55% minder CO2 -uitstoot wil. Anderzijds is onze bijdrage een afweging van factoren als beschikbare ruimte, landschap en mogelijkheden voor alternatieve energie als biomassa of zon op dak, etc.

De hoeveelheid TWh die we opnemen in de concept-RES, noemen we ‘het bod’. Het bod in de Achterhoek is een bestuurlijke keuze. Hoe en waar dit bod in de Achterhoek ingevuld gaat worden, is een keuze die we samen met inwoners en stakeholders maken. Dit wordt opgepakt in de aanloop naar RES 1.0. In de concept RES nemen we dus nog niet op wáár de duurzame energie opgewekt gaat worden, alleen de hoeveelheid duurzame energie.

Naast het opwekken van duurzame elektriciteit door zon en wind, is ook de opwek van duurzame warmte een thema in de concept RES. Er wordt in kaart gebracht welke duurzame warmtebronnen in de regio beschikbaar zijn, wat de totale warmtevraag is en welke mogelijkheden er zijn voor transport van warmte.

Bekijk de concept-RES Achterhoek >> 

In eerste instantie moest de concept RES  uiterlijk 1 juni 2020 worden ingediend. Vanwege de coronacrisis is de deadline voor het aanleveren van de concept RES verlengd naar 1 oktober 2020.  Dit besluit tot verruiming van de planning biedt de regio’s de mogelijkheid om door te gaan op de eigen koers, want de 30 RES’en hebben allemaal hun eigen aanpak, werkwijze en planning.

De aangepaste RES-planning is als volgt >> 

De plannen uit de RES zorgen dat ons energienet voor gas, elektriciteit en warmte in korte tijd flink verandert. Er is forse uitbreiding en aanpassing van onze energienetten nodig om nu en in de toekomst te zorgen dat energie voor iedereen beschikbaar en toegankelijk is.

De uitdaging is een balans te vinden tussen de snelheid waarmee het netwerk uitgebreid kan worden, de kosten, de ruimte die het inneemt, de benodigde vakkennis en arbeidskracht en de wensen van inwoners en bedrijven. Samen met de netbeheerders zoeken de 30 energieregio’s naar die balans. 

Bekijk de animatie over de impact van de RES op het energienet en lees daaronder hoe netbeheerder Liander zich voorbereid op de energietransitie >> 

De RES Achterhoek verstuurt eens in de ca. zes weken een nieuwsbrief. Aanmelden hiervoor kan via deze link >> 

Houd daarnaast ook deze website in de gaten. Het is mogelijk om bij de verschillende rubrieken (Nieuws, Agenda) een notificatie in te stellen om direct een update te ontvangen. 

Om energieneutraal te zijn in 2030, en om voldoende bij te dragen aan de gevraagde 35 TWh, moet de Achterhoek nog veel meer energie gaan besparen én duurzame energie gaan produceren. We gaan door met onze voorgenomen plannen en zetten tegelijkertijd de RES in als instrument om de routekaart te versterken. Met de RES benutten we dus kansen en mogelijkheden voor de energie-ambities in de Achterhoek. Én dragen we bij aan de landelijke opgave uit het Klimaatakkoord.

Meer over het RES-proces >> 

De Achterhoek heeft ook een eigen energie-ambitie waar al jaren hard aan gewerkt wordt: ‘Achterhoek energie neutraal in 2030’. Deze ambitie kwam voor uit het Akkoord van Groenlo in 2009 en 2013. In 2016 hebben de samenwerkende gemeenten de handen ineen geslagen en  gezamenlijk een Regionale Uitvoeringsagenda Achterhoek (RUA) opgesteld. Daarnaast worden de Achterhoekse energie-ambities versterkt door het Gelders Energie Akkoord uit 2015 (GEA)

Een van de projecten van de RUA was het opstellen van het Achterhoeks Koersdocument voor Duurzame Energie (ruimtelijk kader duurzame energie Achterhoek). Dit was voor gemeenten de basis voor hun eigen beleid duurzame energieopwekking en ambities dat samen met stakeholders en inwoners tot stand is gekomen.

Eigen energie-ambities stevige basis voor de RES Achterhoek
Uit het duurzame beleid en de ambities van elke gemeente zijn al veel succesvolle projecten gerealiseerd voor het opwekken van energie via zon (zonnepanelen) en wind (windmolens). En er staat ook nog diverse projecten op de planning.

Dit bij elkaar opgeteld levert al behoorlijk wat TWh op, wat meetelt in het uiteindelijke RES-bod.

Bovenstaande uitleg is ook weergegeven in een handige visual >> 

Het opstellen van een bod (hoeveelheid TWh dat de Achterhoek wil bijdragen aan de landelijke opgave van 35 TWh) voor de concept-RES is een bestuurlijke keuze. 

Hoe en waar dit bod in de Achterhoek ingevuld gaat worden, is een keuze die we samen met inwoners en stakeholders maken. Dit wordt opgepakt in de aanloop naar RES 1.0. In de concept-RES nemen we dus nog niet op wáár de duurzame energie opgewekt gaat worden, alleen de hoeveelheid duurzame energie.

Goed om te weten: stakeholders en inwoners zijn nauw betrokken zijn geweest bij het bestaande beleid voor inpassing van duurzame energieopwekking binnen de eigen gemeenten. De resultaten hiervan vormen de basis voor de concept RES. 

Meer over participatie >> 

De gemeenten Aalten, Berkelland, Bronckhorst, Doetinchem, Montferland, Oost Gelre, Oude IJsselstreek en Winterswijk hebben de gezamenlijke verantwoordelijk voor de RES Achterhoek. Ze stemmen samen af hoeveel TWh ze als regio bij gaan dragen aan de landelijke opgave van 35 TWh. Dat doen ze in samenwerking met inwoners en stakeholders (in aanloop naar de RES 1.0), provincie Gelderland, netbeheerder Liander en Waterschap Rijn en IJssel onder het motto ‘Samen d’ran’. Dit is één van de vier kernwaarden die de visie van de Achterhoek op de RES weergeeft.

De gemeenten Aalten, Berkelland, Bronckhorst, Doetinchem, Montferland, Oost Gelre, Oude IJsselstreek en Winterswijk hebben de gezamenlijke verantwoordelijk voor de RES Achterhoek.

Ze stemmen samen af hoeveel TWh ze als regio bij gaan dragen aan de landelijke opgave van 35 TWh. Dat doen ze in samenwerking met inwoners en stakeholders (in aanloop naar de RES 1.0), onder het motto ‘Samen d’ran’. 

Voor de Achterhoek niets nieuws; de regio werkt al jaren aan de gezamenlijke energie-ambitie 'Achterhoek centraal in 2030.' De energietransitie gaat immers verder dan de gemeentegrens.

Denk bijvoorbeeld aan natuurgebieden, industrie, landbouwgronden, (snel)wegen en recreatiegebieden die overlap hebben. Of aan de netwerken waar we gebruik van maken. Soms zichtbaar boven de grond (hoogspanningsleiding en transformatorhuisjes), maar ook onder de grond, zoals een warmtenet. Voor het gebruik hiervan zijn gemeenten ook afhankelijk van elkaar en/of werken samen.

De gemeenten Aalten, Berkelland, Bronckhorst, Doetinchem, Montferland, Oost Gelre, Oude IJsselstreek en Winterswijk hebben de gezamenlijke verantwoordelijk voor de RES Achterhoek. Als partners van de RES Achterhoek stemmen ze samen af hoeveel TWh ze als regio bij gaan dragen aan de landelijke opgave van 35 TWh. Dat doen ze in samenwerking met stakeholders, provincie Gelderland, netbeheerder Liander en Waterschap Rijn en IJssel onder het motto ‘Samen d’ran’. In aanloop naar de RES 1.0 worden ook inwoners betrokken.

De partners worden gefaciliteerd, geadviseerd en begeleid door een projectorganisatie >> 

 

 

 

 

Lees hier van wie de opdracht van de RES komt en wie daar uitvoering aangeeft. 

 

Ook de Achterhoek is een RES-regio. De gemeenten Aalten, Berkelland, Bronckhorst, Doetinchem, Montferland, Oost Gelre, Oude IJsselstreek en Winterswijk staan samen voor de uitdaging om te onderzoeken hoeveel de regio aan TWh bij kan dragen aan de landelijke doelstelling van 35 TWh duurzame energie in 2030. Dit doen ze in samenwerking met stakeholders, inwoners, provincie Gelderland, netbeheerder Liander en Waterschap Rijn en IJssel onder het motto ‘Samen d’ran’.

De samenwerkende gemeenten zien de RES ook als middel om kansen en mogelijkheden te benutten voor de eigen energie-ambitie: Achterhoek energieneutraal in 2030. Aan deze ambitie wordt binnen de regio al jaren hard gewerkt. Meer hierover >> 

Nederland wil zich aan de internationale klimaatafspraken houden. We hebben het akkoord van Parijs getekend in 2015 en in het regeerakkoord opgenomen dat de energietransitie één van de belangrijke opgaves voor de komende jaren is. Op 28 mei 2019 heeft de Eerste Kamer ingestemd met de Klimaatwet. Hierin staat de doelstelling om 49% minder CO2 uit te stoten in 2030 ten opzichte van 1997, in 2050 moet dit 95% minder zijn.

De energieregio’s hebben hierin hun deel, ook de Achterhoek. Daarom moeten de regio’s hun bijdrage aan de landelijke opgave bekend maken in een eerste versie van de RES: de concept-RES. Doelstelling is dat alle 30 energie-regio’s met elkaar de landelijke opgave van 35 TWh invullen. Lukt dit niet, dan moet de nog resterende opgave door de 30 regio’s onderling verdeeld worden. Als de regio’s niet zelf tot een verdeling komen zal daarvoor een landelijke verdeelsystematiek worden toegepast. Met andere woorden, de energieregio’s kunnen nu zelf keuzes maken vanuit samenwerking en mogelijkheden. Zonder RES zal het Rijk die maken.

Studie naar energiecijfers
De huidige cijfers van reeds behaalde energieopwek zijn via een Energie Transitie Model (ETM) omgerekend naar de landelijke gehanteerde eenhedens, zogenaamde TerraWatt hour. Dit geeft een beter en reëler inzicht in de huidige stand van zaken van de energietransitie in de Achterhoek. Hoeveel TWh kan de Achterhoek in totaal nog opwekken, waar en binnen welk termijn. Het consortium Over Morgen & Agem voerde deze studie uit.

Ruimtelijke studie
In deze studie is in kaart gebracht waar mogelijkheden zijn voor opwek van duurzame energie en warmte. De (on)mogelijkheden van het elektriciteitsnetwerk zijn hierbij belangrijk. Daarom wordt er nauw samengewerkt met netbeheerder Liander. Er is overigens ook gekeken naar het benutten van kansen en mogelijkheden die bijdragen aan andere duurzame (beleids)doelen, zoals natuurontwikkeling of kringlooplandbouw. Het consortium H+N+S, Bugelhajema & AGEM voert deze studie uit.

De overheid is verantwoordelijk voor de financiering van de RES in vorm van uren en financiën. Er wordt op geen enkele manier geld of andere vormen van giften/diensten/leningen of andere bezoldigingen aangenomen bij het opstellen van de RES.

Lokale, duurzame initiatieven kunnen gewoon doorgaan. Heel graag juist, want als iedereen bijdraagt, bereiken we samen meer. We juichen als RES dan bijvoorbeeld ook de campagne 'Iedereen doet wat' erg toe!

Juridische status RES 1.0
De concept RES heeft geen juridische status. Er kunnen dan ook geen rechten of plichten aan worden ontleend. De RES 1.0 wordt in 2021 voorgelegd aan de betrokken gemeenteraden, Provinciale Staten en leden van het algemeen bestuur van het waterschap van de RES-regio. Als zij hun akkoord geven op de RES, dan wordt de RES 1.0 zelfbindend voor die overheid en heeft het daarmee de status van een beleidsstuk. Tegen die tijd kan de RES effect hebben op lokale initiatieven.

Als Achterhoek hebben we al eerder een gezamenlijke energie-ambitie afgesproken: energieneutraal in 2030. Ook de RES pakken we we als regio samen aan, onder het motto 'Samen d'ran. 

Niet elke gemeente heeft echter dezelfde wensen en mogeijkheden voor grootschalige opwek van duurzame energie. Daarom kijken we voor de RES hoe elke gemeente een realistische bijdrage kan leveren. 

Dat betekent dat ene gemeente meer mogelijkheden en draagvlak zal hebben voor windmolens de andere gemeente ruimte heeft voor het opwekken van zonne-energie. Elke gemeente levert dus een bijdrage, afgestemd op kansen en wensen die daar spelen. 

De RES zal invloed hebben op alle gemeenten; elke gemeente zal naar verhouding een reële en realistische bijdrage leveren. 

Omdat de ruimtelijke kwaliteit van ons landschap bepalend is en de mogelijkheden en beperkingen per gemeente verschillen, zijn de concrete gevolgen voor iedere gemeente echter anders. 

En daarbij kennen de (eigen) energie-ambities en de energietransitie geen gemeentegrenzen. Wat in de ene gemeente gebeurt, heeft ook invloed op een buurgemeente. We delen dus de lasten en de lusten. 

In het Klimaatakkoord is onder andere afgesproken dat binnen een RES eerst wordt gekeken of er zonnepanelen op gebouwen gelegd kunnen worden. Daarna pas op ongebruikte terreinen in bebouwd gebied. Buiten de bebouwde kom gaat de voorkeur uit naar het combineren van functies. Bijvoorbeeld zonnepanelen op vuilnisbelten en in bermen van spoor- en autowegen. Deze voorkeursvolgorde heet de ‘zonneladder’. De zonneladder moet voorkomen dat zonnepanelen op landbouw- en natuurgrond gelegd worden als dat niet nodig is.

In de concept-RES Achterhoek wordt er ook naar gestreefd om zoveel mogelijk grootschalige duurzame energie op te wekken via zonnepanelen op (bedrijfs)daken. Bij zon op dak is er sprake van dubbel (efficiënt) grondgebruik. Er hoeft dan bijvoorbeeld minder (landbouw)grond benut te worden voor zonneparken. We blijven daarnaast ook afhankelijk van windenergie om balans te houden in het elektriciteitsnetwerk. Met andere woorden: als de zon schijnt waait het meestal niet hard en als het hard waait schijnt de zon meestal niet. 

Om te zorgen dat Nederland in 2050 een duurzaam energiesysteem heeft, speelt zonne-energie een grote rol. Zonnepanelen zetten de straling van de zon om in elektriciteit zonder dat er CO2 bij vrij komt. Het is samen met windenergie de belangrijkste vorm van energie die Nederland wil inzetten om een duurzaam energiesysteem te krijgen. Om tijdig voldoende duurzame energie op te wekken, zijn zowel zonnepanelen op daken als op de grond (zonneparken) nodig.

Meer over zonne-energie >> 

Wat is windenergie? 
Windenergie is energie die gewonnen wordt door de bewegingsenergie van lucht om te zetten in een bruikbare vorm. Vroeger werd windenergie met windmolens direct omgezet in mechanische arbeid, bijvoorbeeld om graan te vermalen of om water te verpompen. Sinds de tweede helft van de twintigste eeuw is windenergie vooral bekend als de elektriciteit die met een windturbine/windmolen wordt opgewekt, vaak in een windmolenpark. 

Windenergie is onderdeel energiemix voor de RES
Op opwekken van energie via windturbines in combinatie van het opwekken van energie via zonneparken en zonnepanelen op dak, noemen we de energiemix die bijdraagt aan de opgave van de RES om in Nederland 35 TWh aan duurzame energie op te wekken. Meer informatie >>

Windenergie wordt onderdeel van de RES Achterhoek
Ook de Achterhoek gaat windenenergie benutten voor de bijdrage aan de RES. Hoeveel en waar is nog niet bekend, dat wordt samen bepaald door de partners, stakeholders en inwoners in de RES 1.0

Je hoort vaak dat windmolens veel lawaai maken. Hoe zit dat? Wat is er wettelijk geregeld en zijn er verschillen tussen molens? En hoe komt het dat de ene persoon er meer last van lijkt te hebben dan een ander?

Wettelijke afspraken
We hebben afspraken gemaakt met elkaar over hoeveel geluid een windmolen mag maken, gezien vanaf de dichtstbijzijnde woning. Dit staat in de wet. Het geluid van een windmolen mag gemiddeld per jaar niet meer zijn dan 47 decibel gemeten op de gevel van een woonhuis.

Ervaring van geluid 
Maar de beleving van geluid is niet objectief. Wat voor de één een stoorzender is hoort een ander niet. We kunnen zo nooit voor een ander beoordelen of het geluid van een windmolen vervelend kan zijn. Wel weten we dat de nieuwe generatie windmolens minder geluid produceren. Enerzijds worden er in de generator andere technieken toegepast, anderzijds worden de molens doorontwikkeld met geluiddempende maatregelen zoals het veranderen van de bladvorm, en het aanbrengen van structuren op de rotorbladen.

Hoorbaarheid van geluid
Of een geluid hoorbaar is, hangt af van het geluidniveau en van de frequentie van het geluid. Het hangt ook af van degene die hoort, want het gehoor is niet bij iedereen hetzelfde. Een hoger geluidniveau betekent dat het geluid harder is, een hogere frequentie betekent dat het hoger van toon is. Het normale gehoorgebied begint bij 20 Hz. Geluid bij lagere frequenties wordt infrageluid genoemd en dat is alleen hoorbaar bij een zeer hoog geluidniveau. De bovengrens van het normale gehoorgebied is 20.000 Hz. Kinderen kunnen nog tot ca. 20.000 Hz horen, ouderen tot ongeveer 10.000 Hz. We horen echter niet bij alle frequenties even goed, vooral bij lage frequenties: geluiden van een laag niveau en een lage frequentie kunnen we niet horen.

Er zijn grote verschillen tussen mensen bij het ervaren van de sterkte van een geluid. Bij oudere mensen komt de gehoordrempel gemiddeld hoger te liggen en dat neemt toe met de leeftijd. Bij hogere frequenties is die toename groter dan bij lage frequenties. Een gehoor met een verlies tot ongeveer 15 dB wordt nog als goed ervaren.

Overdag en ‘s nachts
Overdag mag een windmolen gemiddeld meer geluid maken dan ‘s nachts toch wordt het geluid overdag minder waargenomen door toename van omgevingsgeluid als verkeer of industrie.

Geluidservaring windmolen
Benieuwd naar het geluid van een windmolen? Er zijn geluidssimulaties die u kunnen helpen bij de geluidsbeleving van een specifiek type windmolen in een specifieke omgeving, simpeler en sneller is een bezoek aan nabijgelegen windmolen om te ervaren wat voor geluid die windmolen maakt. Bron >>

Overal in Nederland staan al windmolens. Hoe ervaren mensen die windmolens als ze er dichtbij wonen of werken? Kijk dit filmpje eens van omwonenden van Windpark Nijmegen – Betuwe. 

Een student van Saxion heeft onderzoek gedaan naar de beleving van mensen rondom de twee windmolens in Deventer. De resultaten van haar onderzoek vindt u hier

Windenergie is onderdeel energiemix voor de RES
Op opwekken van energie via windturbines in combinatie van het opwekken van energie via zonneparken en zonnepanelen op dak, noemen we de energiemix die bijdraagt aan de opgave van de RES om in Nederland 35TWh aan duurzame energie op te wekken. Meer informatie >>

Windenergie wordt onderdeel van de RES Achterhoek
Ook de Achterhoek gaat windenenergie benutten voor de bijdrage aan de RES. Hoeveel en waar is nog niet bekend, dat wordt samen bepaald door de partners, stakeholders en inwoners. 

Cookie settings